HỘ KINH DOANH KHÔNG NHẬN CHUYỂN KHOẢN ĐỂ NÉ THUẾ CÓ BỊ PHẠT?

    Hộ kinh doanh từ chối chuyển khoản để né thuế: Hành vi nguy hiểm có thể bị phạt đến 3 lần số thuế trốn, thậm chí ngồi tù

    Gần đây, mạng xã hội lan truyền hình ảnh nhiều cửa hàng nhỏ, quán ăn treo biển đề nghị khách hàng không ghi nội dung liên quan đến mua bán hàng hóa khi chuyển khoản, hoặc từ chối hoàn toàn hình thức thanh toán không dùng tiền mặt. Một số tiểu thương chỉ chấp nhận tiền mặt, gây bất tiện cho người tiêu dùng và đặt ra dấu hỏi lớn về tính minh bạch trong giao dịch.

   Mục đích thực sự đằng sau những yêu cầu này, theo nhận định của giới chuyên gia, là nhằm né tránh việc ghi nhận doanh thu chính xác, từ đó trốn tránh nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, hành vi này không chỉ vi phạm quy định pháp luật về thuế, mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

   I. Hành vi nào của hộ kinh doanh bị coi là trốn thuế?

Theo Luật Quản lý thuế năm 2019, hành vi trốn thuế là hành động cố ý vi phạm nhằm không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước. Điều 143 của luật này liệt kê rõ các hành vi cụ thể, bao gồm:

• Không nộp hoặc nộp chậm hồ sơ đăng ký thuế, hồ sơ khai thuế trên 90 ngày;

• Không ghi chép doanh thu vào sổ sách kế toán;

• Không xuất hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ;

• Cố tình ghi giá trị hóa đơn thấp hơn giá thực tế;

• Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp để làm giảm số thuế phải nộp;

• Kê khai sai bản chất, giá trị giao dịch hoặc dùng giấy tờ giả để gian lận thuế.

   Ngoài ra, nếu hộ kinh doanh hoạt động trong thời gian đã đăng ký tạm ngừng kinh doanh nhưng không báo với cơ quan thuế, thì hành vi đó cũng bị coi là vi phạm. Những trường hợp kê khai muộn hoặc sai sót nhưng đã tự giác điều chỉnh trước khi bị thanh tra vẫn có thể bị xử lý hành chính.

   II. Không nhận chuyển khoản để trốn thuế có thể bị phạt thế nào?

   Theo Luật sư Đỗ Văn Luận (Giám đốc Công ty Luật Lập Phương, Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết: việc cố tình từ chối thanh toán qua chuyển khoản nhằm không để lại dấu vết điện tử cho giao dịch là một biểu hiện rõ ràng của hành vi trốn thuế. Nếu bị cơ quan thuế phát hiện và chứng minh được mục đích gian lận, hộ kinh doanh có thể phải đối mặt với nhiều hình thức xử phạt nghiêm khắc.

Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, hành vi trốn thuế bị xử phạt theo các mức độ sau:

• Nếu có ít nhất một tình tiết giảm nhẹ, người vi phạm sẽ bị phạt bằng 1 lần số tiền thuế trốn.

• Nếu không có tình tiết tăng nặng hay giảm nhẹ, mức phạt là 1,5 lần.

• Trường hợp có từ một đến hai tình tiết tăng nặng, mức phạt sẽ là 2 hoặc 2,5 lần.

• Nếu có từ 3 tình tiết tăng nặng trở lên, mức phạt cao nhất lên đến 3 lần số tiền thuế trốn.

   Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn phải nộp lại đầy đủ số tiền thuế đã trốn cùng với tiền chậm nộp, và điều chỉnh lại hồ sơ thuế nếu có kê khai sai lệch.

   III. Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

   Không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính, hành vi trốn thuế nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Các mức phạt bao gồm:

• Phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm, nếu số tiền trốn thuế từ 100 triệu đến dưới 300 triệu đồng, hoặc dưới 100 triệu nhưng người vi phạm đã từng bị xử phạt hành chính hoặc bị kết án chưa được xóa án tích.

• Phạt tiền từ 500 triệu đến 1,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 1 đến 3 năm, nếu số tiền trốn thuế từ 300 triệu đến dưới 1 tỷ đồng, hoặc có tình tiết tăng nặng như lợi dụng chức vụ, tái phạm nguy hiểm.

• Phạt tiền từ 1,5 tỷ đến 4,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 2 năm đến 7 năm, nếu số tiền trốn thuế từ 1 tỷ đồng trở lên.

   Ngoài các hình phạt chính, tòa án có thể áp dụng hình phạt bổ sung như: cấm hành nghề, cấm đảm nhiệm chức vụ, phạt tiền bổ sung từ 20 triệu đến 100 triệu đồng, thậm chí tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

   IV. Kết luận

   Việc hộ kinh doanh không nhận chuyển khoản, từ chối giao dịch minh bạch nhằm tránh ghi nhận doanh thu có thế là hành vi vi phạm pháp luật, có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự tùy theo mức độ vi phạm. Hệ thống pháp luật Việt Nam đang ngày càng siết chặt quản lý thuế, đặc biệt với hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ và thương mại điện tử.

   Để tránh những rủi ro pháp lý, hộ kinh doanh cần thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, giao dịch minh bạch và tuân thủ pháp luật. 

Nếu cần biết thêm thông tin, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.

Công Ty TNHH Dịch Vụ Khởi Phát Khánh Hòa